Convenant AB - Versie nr. 6

Convenant AB / 19-04-2016 / versie nr 6_1/

Convenant tussen de Federale Overheid en alle betrokken sectorpartners betreffende de vermindering van het gebruik van antibiotica in de dierlijke sector.

Overwegende dat het antibioticagebruik in de diergeneeskunde en de veehouderij in het belang van de volksgezondheid en de dierengezondheid gereduceerd moet worden tot een absoluut minimum;

Overwegende dat bij het noodzakelijk gebruik van antibioticum er steeds gestreefd moet worden naar de meest gepaste behandeling;

Overwegende dat de principes van de bedrijfsbegeleiding vastliggen in het KB van 10 april 2000 houdende bepalingen betreffende de diergeneeskundige bedrijfsbegeleiding en een eventuele bijsturing ervan niet geregeld kan worden in dit convenant maar door een aanpassing van dit KB;
Overwegende dat de strikte toepassing van de bepalingen van het KB van 10 april 2000 door de bedrijfsbegeleidende dierenarts en de verantwoordelijke een belangrijke onderdeel in de strijd tegen overmatig antibiotica gebruik vormen;

Overwegende dat het reduceren van het antibioticumgebruik bij dieren een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is van betrokken sectoren en overheden;

Overwegende dat algemeen gestreefd wordt naar een evenwichtige verdeling van de opgelegde inspanningen tussen de verschillende betrokken partijen en specifiek tussen de dierenartsen en de veehouders;

Overwegende dat in juni 2011 een Memorandum of Understanding werd ondertekend tussen de sector-organisaties en de federale overheid voor de oprichting van AMCRA met als missie een duurzaam antibioticabeleid in België na te streven;

Overwegende dat de sector op eigen initiatief reeds strategische en operationele doelstellingen heeft vastgelegd in het AMCRA 2020-plan;

Overwegende dat de overheid in het algemeen belang moet waken over het bereiken van deze doelstellingen en indien nodig deze tijdig bijstelt of aanvult met wetgevende initiatieven;

Overwegende dat volgens het AMCRA 2020-plan de steun van de bevoegde overheden noodzakelijk is om de beoogde doelstellingen te bereiken;

Overwegende dat een correcte registratie en terugkoppeling van antibioticagebruiksdata essentieel is voor het bereiken van de doelstellingen;

Overwegende dat alle partijen op loyale wijze het bereiken van deze doelstellingen nastreven;

Overwegende dat de sectororganisaties zich engageren om actief tussen te komen bij hun leden om de doelstellingen te bereiken;

Overwegende dat de ondertekenende partijen van dit convenant kennis hebben genomen van de volgende engagementen opgenomen in het convenant betreffende gemedicineerde voeders tussen het FAVV en BEMEFA: de onmiddellijke stopzetting van de productie van gemedicineerde voeders op basis van antibiotica bestemd voor vleesvarkens vanaf 15 weken ouderdom, de onmiddellijke stopzetting van de productie van gemedicineerde voeders op basis van antibiotica voorgeschreven door andere dierenartsen dan de bedrijfsbegeleidende dierenarts en de stopzetting van de productie van gemedicineerde voeders op basis van antibiotica op basis van papieren voorschriften vanaf 1/10/2016;

Overwegende dat de Raad van het Begrotingsfonds voor de Gezondheid en de kwaliteit van de dieren en de dierlijke producten zich engageert om jaarlijks een budget vrij te maken van het fonds ter ondersteuning van de datacollectie, -analyse en rapportering van het antibioticagebruik op bedrijfsniveau;

Overwegende dat dit convenant niet strijdig is met reeds bestaande convenanten, nationale, Europese of internationale regelgeving en in lijn ligt met het beleid van de regering ter zake;

De Federale Overheid, vertegenwoordigd door de Ministers van Volksgezondheid en Landbouw, hierna de Overheid genoemd,

En

  • de sectororganisaties
    • pharma.be, vertegenwoordigd door …,
    • ABS, vertegenwoordigd door …,
    • FWA, vertegenwoordigd door …,
    • Boerenbond, vertegenwoordigd door …,
    • BEMEFA, vertegenwoordigd door …;
  • de dierenartsenverenigingen
    • VDV, vertegenwoordigd door …,
    • UPV, vertegenwoordigd door …,
    • IV-DB, vertegenwoordigd door …;
  • de dierengezondheidsverenigingen
    • ARSIA, vertegenwoordigd door…,
    • DGZ, vertegenwoordigd door….;
  • de lastenboekbeheerders
    • Belpork, vertegenwoordigd door …,
    • Belplume, vertegenwoordigd door …,
    • Belbeef, vertegenwoordigd door …,
    • IKM/QFL, vertegenwoordigd door …,
    • BCV, vertegenwoordigd door …,
    • Codiplan, vertegenwoordigd door …;
  • het AMCRA;

hierna de betrokken partijen genoemd,

Zijn overeengekomen wat hierna volgt :

Hoofdstuk I – Algemene doelstellingen en toepassingsgebied

Artikel 1. §1 Dit convenant benadrukt het streven van de betrokken partijen tot het verminderen van antibioticaresistentie door de reductie van het gebruik van antibiotica bij dieren zoals vastgesteld in het AMCRA 2020-plan (bijlage 1).

§2. Het convenant is van toepassing op de Overheid en alle betrokken partijen die dit convenant ondertekenen en is een middelenverbintenis aangezien het bereiken van de doelstellingen afhangt van de individuele actoren die niet noodzakelijkerwijs gebonden zijn door de ondertekenaars van het convenant.

Hoofdstuk II – Vastgelegde doelstellingen

Afdeling 1. Doelstellingen AB-reductie

Art. 2. De strategische doelstellingen die opgenomen zijn in het AMCRA 2020-plan zijn eveneens de hoofddoelstellingen van dit convenant, namelijk het bekomen van een reductie ten opzichte van het jaar 2011¹ van:

  1. 50% van het gebruik van antibiotica in het algemeen tegen eind 2020,
  2. 75% van het gebruik van de meest kritisch belangrijke antibiotica (fluoroquinolones en systemisch actieve 3e en 4e generatie cephalosporines) tegen eind 2020,
  3. 50% van het gebruik van met antibiotica gemedicineerde voeders tegen eind 2017.

Van zodra via Sanitel-Med de eerste resultaten en trends gekend zijn - maar ten laatste tegen midden 2017 – wordt een reductiepad met (diersoortspecifieke) streefwaarden vastgelegd. Het reductiepad en de operationele doelstellingen worden jaarlijks geëvalueerd en als nodig bijgesteld.

Afdeling 2. Operationele doelstellingen

Art. 3. Naast de strategische doelstellingen worden volgende operationele doelstellingen nagestreefd:

  1. De ontwikkeling en het onderhoud door de Overheid van Sanitel-Med, de centrale diersoort overkoepelende databank (streefdatum opstart: mei 2016).

  2. De verplichte registratie door de dierenarts van elke verschaffing, toediening en voorschrijven van antibiotica voor varkens, braadkippen, leghennen en vleeskalveren (eerste fase registratie) en via gefaseerde aanpak de overige sectoren.

  3. Feedback en benchmarking van veehouders en dierenartsen via analyse van data in Sanitel-Med (basis) eventueel aangevuld met data vanuit derde systemen voor benchmarking van veehouders. De organisatie met betrekking tot de datacollectie, analyse en rapportering naar de betrokken actoren wordt vastgelegd in bijlage 2.

  4. De ontwikkeling en publicatie (op de website van AMCRA) van een generiek bedrijfsgezondheidsplan en plan van aanpak voor alle landbouwhuisdiersectoren tegen eind 2016. Beide plannen worden door de betrokken partijen gevalideerd.

    • a. Het bedrijfsgezondheidsplan doelt op de algemene dierziektepreventie via een procesbenadering met identificatie en opvolging van kritische controlepunten op bedrijfsniveau. De bedrijfs(begeleidende) dierenarts zal in samenwerking met de veehouder het plan (inclusief diagnostische geschiedenis) bijstellen in functie van de actuele situatie en noden van het individuele bedrijf. Via periodieke evaluatie moeten evoluties opgevolgd worden en kan waar nodig het plan aangepast worden.

    • b. Het plan van aanpak wordt opgesteld door de bedrijfs(begeleidende) dierenarts bij het voorkomen van een ziekte waarvoor een antibioticatherapie vereist is en begeleidt de veehouder inzake opvolging en behandeling van ziektes waarvoor steeds een diagnose gesteld werd door de bedrijfs(begeleidende) dierenarts – en niet de plaatsvervanger. Het plan vermeldt voor deze aandoeningen specifieke maatregelen om ze in de toekomst te voorkomen zonder het gebruik van antibiotica.

    Eens de generieke plannen beschikbaar zijn organiseren de betrokken partijen opleidingen voor veehouders en dierenartsen voor gebruik van het bedrijfsgezondheidsplan en het plan van aanpak.
    Indien een antibioticatherapie vereist is, gebruikt de dierenarts bij de keuze van het antibioticum de AMCRA-formularia als uitgangspunt. De lastenboekbeheerders nemen de aanwezigheid op het bedrijf van een bedrijfsgezondheidsplan en een plan van aanpak in hun lastenboeken op binnen de looptijd van dit convenant en volgens een tijdslijn die ze aangeven in bijlage 4.

  5. Op basis van de data in Sanitel-Med en op advies van de wetenschappelijke analyse-eenheid stelt de Overheid in samenspraak met de betrokken partijen streefwaarden en alarmwaarden op per sector en leeftijdscategorie (zie ook bijlage 3). Opvolging met corrigerende acties bij overschrijding van de alarmwaarden worden voor de aangesloten leden via autoregulatie afgedwongen door de lastenboeken. In samenspraak met de vertegenwoordigers van de dierenartsenverenigingen en met ondersteuning van de wetenschappelijke analyse-eenheid worden ook benchmarkwaarden voor dierenartsen opgesteld. De Overheid organiseert de opvolging bij de dierenarts en legt corrigerende acties op bij overschrijden van alarmwaarden.

  6. In overeenstemming met Europese initiatieven dient de farmaceutische industrie de nodige variaties in om de bijsluiters van antibiotica die in België op de markt zijn en die een preventieve indicatie dragen aan te passen zodat deze geen preventieve indicatie meer bevatten, behalve in specifieke gevallen (zoals peri-operatief gebruik).

  7. In een gedeelde inspanning (overheid, betrokken partijen) kan via AMCRA een sensibilisatiecampagne opgezet worden om alle betrokken actoren blijvend te informeren over de noodzaak tot vermindering en/of verandering van het antibioticagebruik en de beschikbaarheid van alternatieven.

  8. De bevoegde overheden zullen in de komende jaren - en waar wenselijk in samenspraak met de betrokken partijen - de controle op de correcte toepassing van de wetgeving met betrekking tot antibioticumgebruik opvoeren. Dit wordt bij voorkeur gecoördineerd uitgevoerd waarbij in samenspraak rond een specifiek onderwerp gedurende een af te spreken periode wordt gesensibiliseerd door de betrokken partijen waarna het dan wordt opgenomen in de controleplannen door de bevoegde Overheid.

  9. Jaarlijks wordt het voorkomen van antibioticumresistentie bij commensale bacteriën van dieren en bij bepaalde zoönoses bewaakt in controleprogramma’s die door de Overheid worden opgezet. De resultaten van deze monitoringsprogramma’s worden publiek beschikbaar gemaakt en gekoppeld aan de beschikbare gegevens m.b.t. antibioticagebruik.

Hoofdstuk III – Verbintenissen

Afdeling 1. Doelstellingen reductie

Art. 4. De betrokken partijen verbinden er zich toe hun leden te stimuleren om de noodzakelijke inspanningen te leveren om de doelstellingen van dit convenant te bereiken. Hiervoor kunnen eveneens specifieke maatregelen opgesomd worden in andere convenanten die reeds bestaan tussen betrokken overheden en één of meerdere betrokken sectoren. De sectoren engageren zich eveneens, om binnen hun bevoegdheden, de nodige auto regulerende maatregelen in te voeren die ertoe bijdragen het bereiken van de doelstellingen te behalen. Deze facultatieve engagementen, de betrokken partijen op wie ze van toepassing zijn en voorziene tijdstip van uitvoering worden beschreven in bijlage 4.

Art. 5. De Overheid verbindt er zich toe om de in punt 1 van bijlage 4 opgesomde maatregelen uit te voeren.

Afdeling 2. Registratie en terugkoppeling

Art. 6. De Overheid engageert zich om de verzameling van de gegevens in de centrale databank Sanitel-Med en de exploitatie ervan te organiseren in overleg met de belanghebbenden. Hierbij geldt dat voor individuele operatoren hetzij rechtstreeks, hetzij via de systemen uitgebouwd door derden de gegevens kunnen worden ingevoerd en terugkoppeling kan bekomen worden. De data-flow en organisatie hiervan wordt beschreven in bijlage 2 van dit convenant.

Art. 7. De betrokken partijen engageren er zich toe dat systemen die zij beheren voor de registratie voldoen aan minimale criteria die in gezamenlijk overleg uitgewerkt worden en die als bijlage 2 aan het convenant zullen toegevoegd worden.

Art. 8. Alle belanghebbenden engageren er zich toe zelf in te staan om te voldoen aan de geldende regelgeving met betrekking tot het geïnformatiseerd verwerken van gegevens. Mocht vastgesteld worden dat bepaalde systemen niet aan deze wetgeving voldoen, wordt de toegang tot Sanitel-Med afgesloten totdat aan de regelgeving voldaan wordt.

Art. 9. De terugkoppeling naar de operatoren van hun gebruik en naar de dierenartsen van de door hen voorgeschreven hoeveelheden gebeurt op basis van een berekeningswijze die in gezamenlijk overleg uitgewerkt wordt en als bijlage 3 aan het convenant is toegevoegd.

Hoofdstuk IV – Financiering

Art. 10. §1. De betrokken partijen zijn elk verantwoordelijk voor de financiering van hun acties voorzien in de uitvoering van het convenant.

§2. Binnen de perken van de begroting voor lopende taken en prioriteiten in het kader van de antimicrobiële resistentie kan de Overheid bijkomende logistieke en financiële steun geven voor afgelijnde en duidelijk uitgewerkte projecten die geval per geval beoordeeld worden.

§3. Er kunnen ook een aantal acties gezamenlijk gefinancierd worden op voorwaarde dat de middelen beschikbaar zijn en er tussen de betrokken partijen en de Overheid een consensus bestaat.

Hoofdstuk V – Facilitatie, coördinatie en opvolging

Art. 11. Binnen de beschikbare middelen wordt AMCRA belast met de taak van het faciliteren en coördineren van de noodzakelijke uit te voeren acties door de betrokken partijen en overheden met het oog op het behalen van de doelstellingen van dit convenant.

Art. 12. Het toezicht op de goede uitvoering van het convenant wordt uitgevoerd door een beheerscomité waarin de betrokken partijen en de betrokken Overheid (FOD VVVL, FAVV en FAGG) op een gelijkwaardige manier vertegenwoordigd zijn.

Het beheerscomité legt bij consensus haar huishoudelijk reglement vast.

Alle betrokken partijen en overheden maken jaarlijks een gedetailleerd rapport op met de resultaten van het voorbije jaar met betrekking tot de geleverde inspanning ten aanzien van de te bereiken doelstellingen. Het rapport wordt elektronisch overgemaakt aan de leden van het beheerscomité voor 15 mei.

Het beheerscomité komt minstens 2 maal per jaar samen om

  • voor 1 juni een evaluatie op te maken van de resultaten van het voorgaande jaar,
  • voor 1 december de goedkeuring voor de aanpassing van het reductiepad en de operationele doelstellingen op basis van de evaluatie vast te leggen.

Hoofdstuk VI – Niet bereiken van de doelstellingen van het convenant

Art. 13. Bij het niet bereiken van één of meerdere doelstellingen van het convenant kan de Overheid, na overleg met de betrokken partijen, overgaan tot het nemen van de maatregelen die zij nodig acht om de toestand te remediëren.

Hoofdstuk VII – Looptijd en opzegtermijnen.

Art. 14. §1. Dit convenant loopt tot 31 december 2020 en kan jaarlijks, voor 15 oktober van elk jaar door één van de partijen definitief opgezegd worden, voor zover voor 1 september de intentie om het convenant op te zeggen aan de andere partijen medegedeeld is. Indien het convenant door alle betrokken partijen wordt opgezegd, gaat de Overheid over tot het implementeren van maatregelen tenzij de doelstellingen ervan werden behaald of indien er zich een grondige wijziging van de situatie omtrent antimicrobiële resistentie heeft voorgedaan.

§2. Elke partij kan voor 1 september een wijziging van het convenant aanvragen. Indien de betrokken partijen en de Overheid zich akkoord verklaren kan dit leiden tot een aanpassing van het convenant die van toepassing zal zijn vanaf het volgend kalenderjaar.

Hoofdstuk VIII - Slotbepalingen

Art. 15. Dit convenant heeft uitwerking vanaf dd/mm/20XX.

Opgemaakt te Brussel,

op dd/mm/2016 in 3 exemplaren.

Voor de Overheid

De Minister van Landbouw, (ondertekening) Willy Borsus

De Minister van Volksgezondheid, (ondertekening) Maggie De Block

Voor de betrokken partijen

………………………… ABS
………………………… AMCRA
………………………… ARSIA
………………………… BCV
………………………… BEMEFA
………………………… Belbeef
………………………… Belplume
………………………… Belpork
………………………… Boerenbond
………………………… Codiplan
………………………… DGZ
………………………… FWA
………………………… IKM/QFL
………………………… IV-DB
………………………… Pharma.be
………………………… UPV
………………………… VDV

Bijlage 1: AMCRA 2020 plan
Bijlage 2: Taakverdeling met betrekking tot de datacollectie, analyse en rapportering.
Bijlage 3: Berekeningswijze voor de terugkoppeling van de resultaten aan de belanghebbenden; (AMCRA team)
Bijlage 4: Verbintenissen Overheid en sectoren voor het behalen van de reductiedoelstellingen.

¹ Voor de berekening van de strategische doelstellingen wordt gebruikt gemaakt van de gegevens van de jaarlijkse BelVet-Sac rapporten, uitgedrukt in mg actieve substantie per kg biomassa.


Nieuws