Over bloemen en bijen

Jaarlijks worden er ontelbare, ellenlange, Ka Bées en nog meer omzendbrieven, persberichten, info nota’s,… over ons dierenartsenberoep uitgegoten.

Lang geleden was ik begonnen een persoonlijk, ordentelijk, vademecum bij te houden om te vermijden onwettige handelingen te plegen bij het uitoefenen van mijn beroep. Ik heb het niet volgehouden: ik had de keuze: ofwel stoppen, ofwel gek worden.

Sta me toe enkele bedenkingen over een van die KB’s te schrijven:

9 MEI 2017. - Koninklijk besluit betreffende de diergeneeskundige bedrijfsbegeleiding in het kader van de bestrijding van varroase.

Deze bijenziekte is een tijdje geleden uit de lijst der aangifteplichtige ziekten genomen: Varroa is heden aanwezig in iedere bijenkorf. Dit KB poogt een uitweg te vinden in de moeilijke opdracht deze ziekte uit te roeien, of bestrijden of binnen redelijke perken te houden.

De opzet bestaat principieel eerst een begeleidingscontract te ondertekenen tussen de imker en een aangenomen dierenarts. Het modelcontract kan gevonden worden in de bijlage 1 van het Koninklijk Besluit. In een volgende fase kan een bedrijfsaudit ter plaatse door de dierenarts uitgevoerd worden rond de Varroa problematiek in de imkerij. Hierbij beschikt de dierenarts over een controlelijst die te vinden is in de bijlage 2. Deze audit dient alle 4 jaar plaats te vinden.

Tweemaal per jaar plant de dierenarts tevens een infosessie met de imkers. Deze infosessies zijn ofwel publiek, ofwel voor een beperktere groep imkers ofwel voor een enkele imker in het bijzonder: hier wordt de stand van zaken besproken.

Het geheel van de opzet maakt het mogelijk dat de dierenarts geneesmiddelen kan afleveren of voorschrijven zonder dat de normale procedure: bezoek, onderzoek, diagnose, afleveren of voorschrijven van geneesmiddelen moet gevolgd worden. Dit in analogie met bedrijfsbegeleiding in andere nutsdieren bedrijven.

Hiermee zou men kunnen verwachten dat een oplossing kan geboden worden in de Varroa problematiek.

Het Wetenschappelijk Comité van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen heeft echter een aantal lacunes en knelpunten vastgesteld die moeten aangepakt worden wil de sector en de overheid evolueren naar een meer doeltreffende bestrijding van varroase. Enerzijds is er een te geringe beschikbaarheid van dierenartsen met voldoende kennis over de bijenteelt in het algemeen en over de bestrijding van varroase in het bijzonder en anderzijds ontbreekt een concreet bestrijdingsplan van deze ziekte.

Het federaal plan 2017–2019 voorziet een budget om de imkers te ondersteunen in de realisatie van het Varroa plan.

Maar de uitvoering van dit Koninklijk besluit geraakt niet van de grond: iets meer dan een tiental overeenkomsten werden ondertekend tussen imkers en een tweetal dierenartsen met een rijke ondervinding in imkerij. En eind 2018 werd het budget, een mooie 75 000€, ingetrokken omwille van gebrek aan belangstelling.

Hoe kan men dit verklaren?

  1. Imkers moeten eerst geregistreerd zijn bij het FAVV; maar dat houdt in dat op een dag een inspectie door het FAVV te verwachten is. Niet iedereen ziet dat met genoegen aankomen.
  2. Imkers zijn meestal liefhebbers, en een dierenarts betalen om, uiteindelijk, over diergeneesmiddelen te beschikken die toch aan de man gebracht worden zonder deze hele procedure, is verloren geld.
  3. Niemand wist dat er een budget voorzien was om deze begeleiding mogelijk te maken.
  4. Enkele zeldzame dierenartsen zijn ook imkers, en hebben voldoende kennis en ondervinding om een werkelijke meerwaarde te betekenen voor de imker. Enkele dierenartsen hebben belangstelling, maar vrezen een zwak figuur te slaan in bijzijn van de imker.
  5. Alhoewel, zoals het Wetenschappelijk Comité verkondigt, er geen concreet bestrijdingsplan bestaat voor de bestrijding van Varroa, zijn er toch heden protocols+ die kunnen gevolgd worden om zo optimaal mogelijke resultaten te boeken. Imkers krijgen informatie over de beste manier om Varroa te bestrijden langs het kanaal van de publicaties van federaties en regionale kringen en hebben het informatiekanaal van de dierenarts niet nodig.

Met dit betoog, is het niet de bedoeling om het kind met het badwater weg te smijten. Er moet gezocht worden naar oplossingen en aanpassingen.

Hieronder alvast enkele gegevens voor dierenartsen met belangstelling voor imkerij:

Heden, na verschillende desillusies met verschillende middelen is, momenteel althans, de meest geschikte procedure om Varroa te bestrijden:

1°: begin juli, inkooien van de koningin in een Scalvini doos gedurende 25 dagen om de aanleg van gesloten broed stil te leggen. Na 25 dagen is alle reeds bestaande, en door Varroa besmette, broed uitgekiemd tot werksters, eventueel drager van Varroa. Een verstuiving met oxaalzuur verdelgt alle parasieten, blootgesteld op de werksters. De aanleg van gesloten broed kan weer herbeginnen in een Varroa vrije omgeving.

2°: tussen eind december en 10 januari, vooraleer de eierleg herbegint worden de winterbijen weerom behandeld met oxaalzuur door de druppelmethode, en kan het honigseizoen beginnen met een, hopelijk, lage infectiegraad.

Opleiding over honingbijen voor Dierenartsen,

In het jaarprogramma 2019 van de Imkersgilde Neerbrabant is er op 25 mei een opleidingssessie over honingbijen voorzien voor Dierenartsen.

Het zal een praktijkles zijn rond de open bijenkast van onze praktijk bijenhal in de Tuinbouwschool, Molenbaan 54 te Peizegem–Merchtem.

We vangen aan om 9 u. tot 13 u. met tussenin een koffie/thee pauze, en we voorzien een koek om de inwendige mens te versterken.

Om deel te nemen wordt er € 40 gestort en wordt er ingeschreven vóór 14 mei op: BE55 9731 4593 7544 van het "Dit E-mail adres wordt beschermd tegen spambots. U moet JavaScript geactiveerd hebben om het te kunnen zien." waarbij een limiet van 25 lesvolgers aangehouden wordt.

De vakinformatie zal aangereikt worden door onze praktijkimkers met ruimte om op gestelde vragen een gepast antwoord aan te bieden.

Toch vermelden, dat bijen onderling communiceren met feromonen en dat ze geprikkeld en verstoord worden door vreemde geurstoffen in hun omgeving, daarom vermijden we om op deze dag geurende cosmetica mee te brengen, en we onthouden dit voor de toekomstige bezoeken bij de imker en bij de honingbijen!

Dr Henri Van Lierde

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS